وضعیت موجود
شرایط ویژه اقلیمی و آب و هوایی ایران و وجود ماکروکلیما و میکروکلیماهای متعدد موجب شده است که امکان تولید انواع محصولات باغبانی اعم از انواع درختان میوه (گرمسیری، نیمه گرمسیری، معتدله، سردسیری و خشک) سبزی و صیفی، گل وگیاهان زینتی، قارچ خوراکی و گیاهان دارویی در بیشتر مناطق ایران فراهم گردد.
از 13 اقلیم موجود در دنیا 11 اقلیم آن در کشور ایران وجود دارد و این فرصتی ارزشمند برای دستیابی به ارزش افزوده بیشتر در بازارهای جهان است.
قرار گرفتن کشور ایران در کمربند تولید محصولات استراتژیک یک فرصت بینظیر برای تولید محصولاتی است که دارای ارزش غذایی و اقتصادی بسیار بالا هستند، که در بخش باغبانی میتوان به تولید خرما، پسته، گردو، بادام، انجیر، زعفران و... اشاره نمود.
اساساً به دلیل تنوع و شرایط اقلیمی، خاک، تابش خورشید و ساعات آفتابی، ژرم پلاسم غنی، دانش و تجربه موجود، بیش از 52 درصد ارزش افزوده بخش کشاورزی ایران متعلق به حوزه باغبانی است. ایران خاستگاه بسیاری از محصولات استراتژیک باغبانی از جمله پسته، خرما، گیاهان دارویی و... در جهان است. ظرفیتهای بالقوه و بالفعل باغبانی در کشور موجب شده است که ایران در تولید 25 محصول مهم باغبانی رتبه اول تا چهاردهم جهان را به خود اختصاص دهد.
شرایط اقلیمی ایران موجب شده است که کشور ما یکی از قطبهای مهم تولید محصولات گلخان های در جهان باشد. روند رشد و توسعه گلخانه ها در کشور به استناد اسناد بالادستی نظام جمهوری اسلامی و تکالیف قانونی و میزان تولید گل و گیاه و محصولات گلخانه ای نشان از نقش و اهمیت و ظرفیت تولید محصولات گلخانه ای است.
موقعیت ژئواستراتژیک ایران در کره زمین و برخورداری از شرایط ویژه ژئواکونومیک این فرصت را در اختیار برنامه ریزان بخش کشاورزی کشور قرار میدهد تا بابرنامه ریزی صحیح و هدایت سرمایه گذاری در این بخش علاوه بر تأمین غذای کشور و ایجاد امنیت غذایی و قطع وابستگی، موجبات تولید مازاد بر مصرف و تجارت بخش کشاورزی و رونق اقتصادی در بخش کشاورزی ایران را فراهم نماید. زیربخش باغبانی نیز به دلیل تولید محصولات دارای ارزش صادراتی، نقش بسیار مهم در تولید و ارزآوری برای کشور ایفا میکند و کلیه تولیدات این زیربخش علاوه بر تأمین نیاز داخلی در مدار صادرات قرار دارد که سالانه بیش از 2.9 میلیارد دلار برای کشور ارزآوری داشته است.
افزایش کمی و کیفی محصولات کشاوری و در جهت تأمین امنیت غذایی و ایجاد و تدوین زنجیره ارزش محصولات و همچنین توسعه و حمایت از صنایع کوچک تبدیلی و تکمیلی بخش کشاورزی از اهداف اصلی این بخش میباشد.
بخش باغبانی کشور با در اختیار داشتن 18 درصد از کل سطح زیرکشت بخش کشاورزی، 20 درصد از کل تولیدات بخش و 37 درصد از شاغلین بخش کشاورزی را به خود اختصاص داده است.
لذا تمرکز بر این بخش و برنامه ریزی صحیح و اجرای برنامه با هدف تولیدات با کیفیت و دارای ارزش تجاری میتواند چندین برابر وضع و شرایط موجود برای کشور ارزآوری داشته باشد.
شرح وظایف اساسی معاونت امور باغبانی: